Tag: wolny dostęp (strona 3)

Wschodnia Obwodnica Bydgoszczy

Tadeusz Wójcicki

DOI: 10.21858/msr.54.03

Nr woluminu: 54

MSR_54_03_Wojcicki Pobierz

Aktualnie dobiega już końca budowa ekspresowej półobwodnicy aglomeracji bydgoskiej w ciągu dróg ekspresowych nr S5 i S10. Obecne plany rozwojowe nie przewidują przekształcenia tej półobwodnicy w pełną obwodnicę, co mogłoby nastąpić poprzez budowę jej wschodniej części, zwanej dalej Wschodnią Obwodnicą Bydgoszczy (WOB).W związku z powyższym, celem niniejszego artykułu było zbadanie, czy budowa WOB miałaby sens, a jeśli tak, to jakie warianty przebiegu takiej obwodnicy są możliwe i który wariant wydaje się optymalny. Niniejsze opracowanie ma zatem charakter uproszczonego studium wykonalności przedmiotowej inwestycji.Podstawą do takich analiz był opis stanu istniejącego aglomeracji, w tym w szczególności stanu zainwestowania miejskiego, komunikacji i środowiska, a także opracowane już plany rozwojowe.Do oceny celowości (sensowności) inwestycji przyjęto metodę porównania cech takiej inwestycji z możliwymi modelami teoretycznymi aglomeracji bydgoskiej: monocentrycznym lub bicentrycznym. Wynik takiej analizy okazał się pozytywny: zamknięcie wschodniej obwodnicy ekspresowej Bydgoszczy będzie korzystne ze względu na zgodność WOB z powyższymi wersjami modelu aglomeracji.Przy wyborze lokalizacji WOB przyjęto metodę analizy wielokryterialnej ustalonych wcześniej 5 wariantów przebiegu obwodnicy, możliwych technicznie, ekonomicznie i środowiskowo. Warianty te uporządkowano według narastającej odległości od centrum miasta i nazwano kolejno od nazw osiedli, obok których będzie przechodzić obwodnica: „Eskulapa”, „Bohaterów”, „Stary Fordon”, „Ostromecko” i „Rafa”. W analizie wielokryterialnej przyjęto 6 kryteriów, a mianowicie kryterium urbanistyczne, komunikacyjne, funkcjonalne, ekonomiczne, ekologiczne i społeczne, przy czym ze względu na wstępny charakter analizy przyjęto najprostszą wersję tej metody, zwaną metodą punktową. W rezultacie ustalono, że wariant „Rafa”, położony najdalej od centrum Bydgoszczy, będzie wariantem optymalnym. Jako wariant alternatywny pod uwagę można brać również wariant „Ostromecko”, położony również daleko od centrum miasta.Uwzględniając wstępny charakter, wyniki powyższych analiz są obarczone dużą dozą niepewności i w ewentualnych dalszych analizach mogą ulec zmianie.

Dylematy funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w warunkach przesilenia cywilizacyjnego

Elżbieta Mączyńska

DOI: 10.21858/msr.se.2025.01

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_01_Maczynska Pobierz

Przedstawiane w tym opracowaniu analizy ukierunkowane są na identyfikację nowych trendów i wyzwań w sektorze ochrony zdrowia, przede wszystkim wynikających z dokonującego się obecnie w skali globalnej przesilenia cywilizacyjnego, jako następstwa czwartej rewolucji przemysłowej, rewolucji cyfrowej z jej niewyobrażalnym potencjałem sztucznej inteligencji. W takich warunkach istotne są zwłaszcza rozwiązania ukierunkowane na optymalne wykorzystywanie nowych technologii, w tym przede wszystkim rozwiązania przeciwdziałające nieprawidłowościom, skutkującym marnotrawieniem materialnego i intelektualnego potencjału w tym sektorze. W warunkach bowiem niemal chronicznego niedostatku źródeł finansowania ochrony zdrowia, charakterystycznego zresztą nie tylko dla Polski, lecz także dla wielu innych krajów, fundamentalnego znaczenia nabiera racjonalizacja wykorzystywania dostępnych zasobów. W Polsce jest to szczególnie istotne ze względu na relatywnie niskie nakłady na ochronę zdrowia, zarówno w wymiarze bezwzględnym, jak i w relacji do PKB. Potwierdzają to prezentowane w artykule statystyki międzynarodowe. W tym kontekście w artykule wskazuje się na wybrane racjonalizujące kierunki zmian w krajowym systemie ochrony zdrowia.

Klastry lotnicze a bezpieczeństwo państwa i regionu

Arkadiusz Olejarz

DOI: 10.21858/msr.se.2025.02

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_02_Olejarz Pobierz

Przemysł lotniczy poszukuje innowacyjnych rozwiązań umożliwiających optymalizację kosztów oraz wymianę wiedzy. Jednym z takich rozwiązań są klastry lotnicze. Celem artykułu jest próba dowiedzenia, iż klastry lotnicze stanowią istotne narzędzie kompleksowego podejścia systemowego dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa i regionu. W ramach artykułu przestawiona została geneza tworzenia klastrów, wraz z przytoczeniem kilku definicji klastrów przemysłowych, oraz podjęta została próba zdefiniowania klastra lotniczego. Przedstawione zostały także działania polskiego rządu w ramach polityki klastrowej oraz zaprezentowana została analiza stanu realizacji polityki klastrowej w Polsce. Artykuł wskazuje również na konieczność podjęcia działań w ramach współpracy przemysłu lotniczego i rządu. Wśród działań wymagających zmian wymienia się m.in. współpracę i nadzór zarówno na poziomie krajowym, jak i samorządowym (wojewódzkim, powiatowym, gminnym). Publikacja wskazuje także obszary wymagające poprawy dla prawidłowego funkcjonowania klastrów lotniczych w Polsce. Należy podkreślić, że artykuł nie obejmuje całości problematyki związanej z tym obszarem. Autor ma jednak nadzieję, że dzięki przeprowadzonym badaniom i przedstawionemu problemowi zostaną dostrzeżone szanse i zagrożenia związane z istnieniem klastrów lotniczych dla rozwoju przemysłu lotniczego Polski oraz jej znaczenia na arenie międzynarodowej, szczególnie w kontekście powojennego potencjału ukraińskiego przemysłu lotniczego.

22. Europejski Tydzień Regionów i Miast, Bruksela 2024

Dominika Jędrzejczak

DOI: 10.21858/msr.se.2025.06

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_06_Jedrzejczak-1 Pobierz

Sprawozdanie z X Forum Korytarza Transportowego Bałtyk–Adriatyk (19–20 października 2023 r.)

Dariusz Piwowarczyk, Tomasz Stanisławski, Tomasz Wardak

DOI: 10.21858/msr.se.2025.05

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_05_Piwowarczyk_Stanislawski_Wardak Pobierz

Modernizacja Ogrodu Japońskiego w Parku Śląskim w Chorzowie – studium przypadku

Jakub Botwina, Beata Fortuna-Antoszkiewicz, Jan Łukaszkiewicz

DOI: 10.21858/msr.se.2025.04

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_04_Botwina_Fortuna-Antoszkiewicz_Lukaszkiewicz Pobierz

Obszar, na którym powstał Chorzowski Park Kultury i Wypoczynku w dużej mierze stanowiły zdegradowane tereny pogórnicze, hałdy, składowiska odpadów, zapadliska oraz bagna. W 1950 r. z inicjatywy gen. Jerzego Ziętka, wojewody śląskiego, podjęto decyzję o budowie na granicy Katowic, Chorzowa i Siemianowic, jednego z największych parków miejskich w Europie. Projekt zlecono profesorowi Władysławowi Niemirskiemu z warszawskiej – ursynowskiej szkoły architektury krajobrazu w SGGW, a prace realizacyjne rozpoczęto w 1951 r. i trwały one bez mała 20 lat, do 1968 r. Oferta programowa parku zakładała duże bogactwo funkcji rekreacyjnych oraz przyrodniczych, co czyniło tę realizację unikatową w skali nie tylko Polski, ale całej Europy. Wśród wielu atrakcji wyróżniały się Wesołe Miasteczko, ogród zoologiczny, planetarium, rozbudowany układ wodny oraz część leśna. O nowoczesności parku świadczyć może również zróżnicowanie wewnętrznego układu komunikacyjnego z szeroką promenadą spacerową, licznymi ścieżkami dla pieszych i rowerzystów, a także kolejką wąskotorową i kolejką linową pozwalającą dotrzeć w najdalsze zakątki tego blisko 600 ha terenu. Wzdłuż głównej osi parku zaprojektowano sekwencję ogrodów tematycznych, z których tylko część doczekała się realizacji. Najważniejsze z nich, zaprojektowane przez prof. Edwarda Bartmana, to ogród różany oraz ogród japoński – zrealizowany tylko częściowo. W ramach współpracy pomiędzy KAK (Katedrą Architektury Krajobrazu, SGGW) i Parkiem Śląskim w latach 2014–2016 wykonano inwentaryzację przyrodniczą oraz szereg analiz przedprojektowych terenu. W kolejnym etapie opracowana została koncepcja modernizacji Ogrodu Japońskiego oraz projekt budowlany wraz z pozwoleniem na budowę. Prace nad dokumentacją wykonawczą zakończono jesienią 2016 r. Projekt doczekał się realizacji i w lipcu 2021 r. park został oddany do użytkowania. W 2023 r. zwyciężył w głosowaniu internautów w kategorii „Przestrzeń publiczna” w Plebiscycie Polska Architektura 2022. W artykule przedstawiono najważniejsze wyniki przeprowadzonych analiz przestrzennych, program, założenia oraz metodę, wybrane rozwiązania projektowe związane z projektem i realizacją Ogrodu Japońskiego w WPKiW w Chorzowie.

Złote glony (algi-zabójcy) jako zagrożenie dla gospodarki i przyrody Polski

Adam Kapler

DOI: 10.21858/msr.se.2025.03

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_03_Kapler Pobierz

Bezprecedensowy zakwit „złotych alg” Prymnesium parvum w Odrze w 2022 r. był najgorszą klęską ekologiczną w Polsce i Niemczech od dekad. W 2023 r. udało się powstrzymać przenikanie „glonów-zabójców” z Kanału Gliwickiego, jak również zbiorników Czernica i Januszkowice do głównego nurtu Odry. Artykuł przedstawia aktualny stan wiedzy o tej katastrofie oraz wnioski z przeprowadzonych w Polsce, pionierskich testów metod wygaszania zakwitów w wodach płynących. Ponadto w niniejszej pracy zebrano i przedstawiono zagraniczne sposoby zwalczania „złotych alg” w stawach rybnych, na obszarach cennych dla przyrody, żeglarstwa i wędkarstwa, jak również restytucji fauny (w tym małży skójkowatych, istotnych tak dla gospodarki, jak dla ochrony przyrody) po masowym zakwicie P. parvum.

Harmonizacja zbiorów danych o zagospodarowaniu przestrzennym. Definicje i kierunki zintegrowanego planowania rozwoju w Polsce

Beata Stelmach-Fita

DOI: 10.21858/msr.53.01

Nr woluminu: 53

MSR_53_01_Stelmach-Fita Pobierz

W Polsce obserwujemy obecnie proces kształtowania się modelu zintegrowanego planowania rozwoju, rozumianego w różnorodny sposób. Równolegle trwająca reforma systemu planowania przestrzennego nie rozwiązała wszystkich problemów związanych z chaosem przestrzennym. Implementacja dyrektywy 2007/2/WE INSPIRE w zakresie technicznych rekomendacji dotyczących tematu danych „zagospodarowanie przestrzenne” nie została dotychczas w pełni zrealizowana. W tych warunkach tworzenie części graficznej miejscowego planu ogólnego (POG) stanowi istotne wyzwanie. Tym zagadnieniom poświęcony jest cykl trzech artykułów pod wspólnym tytułem cyklu Harmonizacja zbiorów danych o zagospodarowaniu przestrzennym. Zaprezentowane zostaną wnioski z wybranych badań analityczno-empirycznych prowadzonych w latach 2011–2013 oraz 2016–2021, wskazujących na ograniczenia w dostępie do danych o istniejącym zagospodarowaniu przestrzennym oraz o lokalizacjach decyzji inwestycyjnych. Analizie poddane zostaną również przepisy prawa mające wpływ na zakres i formę części graficznej planu ogólnego, przedstawione zostaną praktyczne aspekty tworzenia POG oraz rekomendacje legislacyjne i techniczne, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeby doprecyzowania obowiązkowych elementów planu dotyczących warstwy informacyjnej w odniesieniu do przepisów odrębnych. Niniejszy artykuł porusza problematykę rosnącej roli zintegrowanego planowania rozwoju, wymagającego dobrej jakości zbiorów danych o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wyraża opinię autorki w jakim stopniu zaimplementowano ww. rekomendacje w warunkach polskich.