Periodyk „MAZOWSZE Studia Regionalne” jest kwartalnikiem wydawanym przez Mazowieckie Biuro Planowania Regionalnego w Warszawie – jedynym na terenie województwa mazowieckiego czasopismem naukowym redagowanym przez samorząd. Publikujemy artykuły poświęcone zagadnieniom związanym z szeroko pojętą misją nauki i samorządów na rzecz rozwoju społeczności lokalnych.
ISSN wersji drukowanej: 1689-4774
ISSN wydań on-line: 2543-4373
DOI: 10.21858/msr
Zatrzymaj lub wznów przełączanie wydań
W najnowszych wydaniach
-
Marta Kuc-Czerep
DOI: 10.21858/msr.56.01
Nr woluminu: 56
W niniejszym artykule podjęte zostało zagadnienie związane z wprowadzeniem numeracji porządkowej działek na obszarze warszawskiej aglomeracji miejskiej w 1784 r. Z inicjatywą przeprowadzenia tego przedsięwzięcia wystąpiła powołana przez króla Stanisława Augusta Komisja Lokacyjna, której zadaniem było oszacowanie kosztów i zebranie odpowiednich funduszy na przygotowanie koszar dla Gwardii Pieszej Koronnej, Gwardii Konnej Koronnej, Gwardii Pieszej Litewskiej oraz Artylerii Koronnej. Zadanie nadania numeracji działkom wykonała Komisja Brukowa działająca pod kierunkiem Michała Jerzego Mniszcha marszałka wielkiego koronnego. W efekcie w 1784 r. powstała rękopiśmienna taryfa tzw. podatku łokciowego, w druku zaś ukazała się taryfa składki na koszary. Decyzja o nadaniu numerów porządkowych działkom w Warszawie wpisała się w nurt działań związanych z porządkowaniem przestrzeni miejskiej podejmowanych w krajach oświeceniowej Europy. To rozwiązanie służyło z jednej strony zwiększeniu kontroli nad mieszkańcami miast, miało ułatwić pobór podatków i werbunek do wojska. Z drugiej strony zapewniało lepszą orientację w przestrzeni miasta, co było istotne z punktu widzenia prowadzenia działalności handlowej i funkcjonowania rynku nieruchomości.
MSR_56_01_Kuc-Czerep -
Ewa Baranowska, Marcin Grodzicki, Magdalena Żuchewicz
DOI: 10.21858/msr.56.04
Nr woluminu: 56
Artykuł przedstawia uwarunkowania, potencjał i trendy rozwojowe kultury jako czynnika rozwoju społeczno-gospodarczego województwa mazowieckiego. Traktuje o Warszawie, skupiającej zasoby dziedzictwa kulturowego oraz będącej centrum kulturalnym kraju, rozpoznawalnym w skali międzynarodowej. Autorzy omówili zasoby materialne i niematerialne warunkujące potencjał kulturalny i turystyczny oraz wpływające na rozwój społeczno-gospodarczy miast subregionalnych i wybranych jednostek osadniczych województwa. Odnieśli się także do zmian w sposobie tworzenia i korzystania z kultury, w tym z udziałem technologii i sztucznej inteligencji, które są zarówno szansą, jak i wyzwaniem rozwojowym. W artykule przedstawiono również działania Samorządu Województwa Mazowieckiego na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego, rozwoju kultury i wspierania społecznej inkluzji, m.in. z uwzględnieniem instytucji kultury, przedsięwzięć infrastrukturalnych i programów wsparcia. Autorzy wykorzystali analizy metodą desk research do prezentacji kultury jako elementu regionalnej tożsamości oraz zasobu dla rozwoju społeczno-gospodarczego województwa.
MSR_56_04_Baranowska_Grodzicki_Zuchewicz -
Dominika Jędrzejczak
DOI: 10.21858/msr.56.05
Nr woluminu: 56
W listopadzie 2025 r. w Aalborg w Danii odbyło się seminarium zorganizowane przez ESPON pn. Making Space for the Renewable Energy Transition (Zapewnienie przestrzeni dla transformacji energetycznej opartej na odnawialnych źródłach energii), w którym udział wzięła przedstawicielka MBPR w Warszawie. Wydarzenie zgromadziło europejskich decydentów politycznych, przedstawicieli administracji rządowej, regionalnej i lokalnej krajów UE, a także naukowców i planistów.
MSR_56_05_Jedrzejczak -
Tomasz Wardak
DOI: 10.21858/msr.55.01
Nr woluminu: 55
W artykule scharakteryzowano rynek lotniczy w aglomeracji warszawskiej w 2024 r., m.in. w odniesieniu do okresu sprzed pandemii, opisano aktualną sytuację LOT-u oraz obecną sytuację i perspektywy lotniska Chopina, odniesiono się do rozbudowy warszawskiego duoportu w kontekście rozwoju rynku. Głównym celem pracy jest analiza perspektyw rozwoju lotniczego centrum przesiadkowego (hubu) bazującego na planowanym nowym lotnisku CPK, przy uwzględnieniu istniejących trendów w rynku lotniczym, zarówno w skali makro-, jak i mikroregionalnej. Przeanalizowano ryzyko związane zarówno z lokalizacją CPK, jak również z rozbudową lotniska Chopina, rozszerzaniem działalności lotniska w Modlinie, ograniczeniami wynikającymi z zamknięcia przestrzeni lotniczej nad Rosją, spowodowanego trwającą wojną w Ukrainie. Wskazano także beneficjentów tej sytuacji – m.in. lotniska w Stambule oraz porty lotnicze w krajach Zatoki Perskiej. W pracy wykorzystano dostępne źródła, w tym czasopisma branżowe, strony internetowe podmiotów branżowych itd.
MSR_55_01_Wardak -
Krystian Malesa
DOI: 10.21858/msr.55.02
Nr woluminu: 55
W artykule opisano rolę parków miejskich jako składowej administracji miejskiej oraz elementu polityki zrównoważonego rozwoju miasta na przykładzie Warszawy. W pracy połączono podejście teoretyczne, oparte na koncepcji dóbr publicznych i teorii zarządzania publicznego, z badaniami przeprowadzonymi metodą kwestionariuszy ankietowych wśród mieszkańców stolicy. Wyniki badań wskazują, że parki miejskie są postrzegane przede wszystkim jako przestrzenie rekreacji, wypoczynku i kontaktu z naturą, a ich funkcje ekologiczne i społeczne są nieodłącznym elementem jakości życia w mieście. Podkreślono znaczenie parków w adaptacji miast do zmian klimatu, poprawie jakości powietrza i integracji społecznej. Parki miejskie stanowią również przykład dóbr publicznych finansowanych z budżetów samorządowych. Wnioski wskazują na potrzebę dalszego rozwoju polityk miejskich wspierających zieloną infrastrukturę, zwiększenie udziału społeczności lokalnych w procesach decyzyjnych oraz badań nad ekonomicznymi i społecznymi efektami funkcjonowania parków.
MSR_55_02_Malesa -
Tomasz Kacprzak, Marek Niewęgłowski, Mateusz Chraszcz
DOI: 10.21858/msr.54.04
Nr woluminu: 54
Artykuł przedstawia działalność ochotniczych straży pożarnych w gminie Stara Kornica (województwo mazowieckie). Dokonano charakterystyki tych formacji oraz przeprowadzono badania ilościowe i jakościowe dotyczące ich funkcjonowania. Wskazano szczególne walory tych jednostek oraz ich rolę w zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa lokalnym społecznościom oraz w wykonywaniu zadań własnych gminy Stara Kornica. Celem pracy jest rozpoznanie obszarów funkcjonowania jednostek OSP w gminie Stara Kornica, swego rodzaju unikatowości tych formacji oraz wyzwań, jakie przed nimi stoją, pod względem rotacji kadr, wyposażenia, szkoleń i innych czynników. Służba strażaków ochotników cieszy się olbrzymim poparciem społecznym, szacunkiem i prestiżem wśród lokalnej ludności. Panuje pogląd, że na strażaków ochotników można liczyć niemal w każdej sytuacji. Jednocześnie druhowie wykazują się szlachetnością i zaangażowaniem w niesienie pomocy, co czyni tę służbę wyjątkową.
MSR_54_04_Kacprzak_Nieweglowski_ChraszczPobierz -
Tomasz Kacprzak, Marek Niewęgłowski, Mateusz Chraszcz
DOI: 10.21858/msr.55.03
Nr woluminu: 55
Artykuł przedstawia działalność ochotniczych straży pożarnych w gminie Stara Kornica (województwo mazowieckie). Dokonano charakterystyki tych formacji oraz przeprowadzono badania ilościowe i jakościowe dotyczące ich funkcjonowania. Wskazano szczególne walory tych jednostek oraz ich rolę w zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa lokalnym społecznościom oraz w wykonywaniu zadań własnych gminy Stara Kornica. Celem pracy jest rozpoznanie obszarów funkcjonowania jednostek OSP w gminie Stara Kornica, swego rodzaju unikatowości tych formacji oraz wyzwań, jakie przed nimi stoją, pod względem rotacji kadr, wyposażenia, szkoleń i innych czynników. Służba strażaków ochotników cieszy się olbrzymim poparciem społecznym, szacunkiem i prestiżem wśród lokalnej ludności. Panuje pogląd, że na strażaków ochotników można liczyć niemal w każdej sytuacji. Jednocześnie druhowie wykazują się szlachetnością i zaangażowaniem w niesienie pomocy, co czyni tę służbę wyjątkową.
MSR_55_03_Kacprzak_Nieweglowski_Chraszcz -
Ewa Baranowska, Grażyna Gapińska, Martyna Sałata
DOI: 10.21858/msr.55.04
Nr woluminu: 55
Zgodnie z zapisami Europejskiej Konwencji Krajobrazowej „Krajobraz jest kluczowym elementem dobrobytu całości społeczeństwa i jednostek”, to sformułowanie odnosi się zarówno do przestrzeni miejskich, jak i wiejskich [Europejska Konwencja… 2000]. Zmiany zachodzące w krajobrazie wynikają z rozwoju gospodarczego i zagospodarowywania przestrzeni, a elementem tych zmian w postępującej urbanizacji bardzo często jest „chaos reklamowy”, wpływający na jakość przestrzeni, jej czytelność i dostępność, zarówno dla mieszkańców danej jednostki osadniczej, jak i turystów.
MSR_55_04_Baranowska_Gapinska_Salata -
Elżbieta Mączyńska
DOI: 10.21858/msr.55.05
Nr woluminu: 55
Książka pt. Mądrość w pracy… opublikowana została przed paroma tygodniami przez Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. Autor tej książki, Chip Conley, absolwent Stanford University Graduate School of Business, autor wielu publikacji na temat zarządzania, na podstawie własnych, bogatych doświadczeń zawodowych, a zarazem bardzo turbulentnych menedżerskich (i nie tylko) kolei losu, obnaża charakterystyczne dla współczesnego rynku pracy błędy i wynaturzenia oraz skalę nieodwracalnie traconego w związku z tym potencjału wiedzy i mądrości ludzi starszych.
MSR_55_05_Maczynska