Nowy zeszyt 56

Drodzy Czytelnicy!

Przed Państwem najnowszy 56 numer periodyku naukowego MAZOWSZE Studia Regionalne.

Tym razem w zeszycie ciekawe artykuły historyczne – można przeczytać o początkach numeracji działek w Warszawie, dawnym kasynie oficerskim Twierdzy Modlin oraz planowaniu przestrzennym w Polsce w latach 1946–1961. Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z artykułem o kulturze jako czynniku rozwoju społeczno-gospodarczego. Uzupełnieniem numeru są relacje z wydarzeń poświęconych transformacji energetycznej.

Życzymy miłej lektury.

W numerze:

Wprowadzenie numeracji porządkowej działek w Warszawie w 1784 roku jako element modernizacji przestrzeni miejskiejArcheologiczne badania wokół dawnego kasyna oficerskiego Twierdzy Modlin, w Nowym Dworze Mazowieckim100 lat planowania przestrzennego w Polsce na przykładzie Warszawy. Lata 1946–1961Kultura – jeden z czynników rozwoju społeczno-gospodarczego. Trendy w województwie mazowieckimZapewnienie przestrzeni dla transformacji energetycznej – Seminarium ESPONNotatka z XX Forum Operatorów Systemów i Odbiorców Energii i Paliw: Energetyka warszawska – osiągnięcia i wyzwania

Wprowadzenie numeracji porządkowej działek w Warszawie w 1784 roku jako element modernizacji przestrzeni miejskiej

Marta Kuc-Czerep

DOI: 10.21858/msr.56.01

Nr woluminu: 56

Wróć do wydania

Wróć do listy wydań

W niniejszym artykule podjęte zostało zagadnienie związane z wprowadzeniem numeracji porządkowej działek na obszarze warszawskiej aglomeracji miejskiej w 1784 r. Z inicjatywą przeprowadzenia tego przedsięwzięcia wystąpiła powołana przez króla Stanisława Augusta Komisja Lokacyjna, której zadaniem było oszacowanie kosztów i zebranie odpowiednich funduszy na przygotowanie koszar dla Gwardii Pieszej Koronnej, Gwardii Konnej Koronnej, Gwardii Pieszej Litewskiej oraz Artylerii Koronnej. Zadanie nadania numeracji działkom wykonała Komisja Brukowa działająca pod kierunkiem Michała Jerzego Mniszcha marszałka wielkiego koronnego. W efekcie w 1784 r. powstała rękopiśmienna taryfa tzw. podatku łokciowego, w druku zaś ukazała się taryfa składki na koszary. Decyzja o nadaniu numerów porządkowych działkom w Warszawie wpisała się w nurt działań związanych z porządkowaniem przestrzeni miejskiej podejmowanych w krajach oświeceniowej Europy. To rozwiązanie służyło z jednej strony zwiększeniu kontroli nad mieszkańcami miast, miało ułatwić pobór podatków i werbunek do wojska. Z drugiej strony zapewniało lepszą orientację w przestrzeni miasta, co było istotne z punktu widzenia prowadzenia działalności handlowej i funkcjonowania rynku nieruchomości.

MSR_56_01_Kuc-Czerep

Kultura – jeden z czynników rozwoju społeczno-gospodarczego Trendy w województwie mazowieckim

Ewa Baranowska, Marcin Grodzicki, Magdalena Żuchewicz

DOI: 10.21858/msr.56.04

Nr woluminu: 56

Wróć do wydania

Wróć do listy wydań

Artykuł przedstawia uwarunkowania, potencjał i trendy rozwojowe kultury jako czynnika rozwoju społeczno-gospodarczego województwa mazowieckiego. Traktuje o Warszawie, skupiającej zasoby dziedzictwa kulturowego oraz będącej centrum kulturalnym kraju, rozpoznawalnym w skali międzynarodowej. Autorzy omówili zasoby materialne i niematerialne warunkujące potencjał kulturalny i turystyczny oraz wpływające na rozwój społeczno-gospodarczy miast subregionalnych i wybranych jednostek osadniczych województwa. Odnieśli się także do zmian w sposobie tworzenia i korzystania z kultury, w tym z udziałem technologii i sztucznej inteligencji, które są zarówno szansą, jak i wyzwaniem rozwojowym. W artykule przedstawiono również działania Samorządu Województwa Mazowieckiego na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego, rozwoju kultury i wspierania społecznej inkluzji, m.in. z uwzględnieniem instytucji kultury, przedsięwzięć infrastrukturalnych i programów wsparcia. Autorzy wykorzystali analizy metodą desk research do prezentacji kultury jako elementu regionalnej tożsamości oraz zasobu dla rozwoju społeczno-gospodarczego województwa.

MSR_56_04_Baranowska_Grodzicki_Zuchewicz

Zapewnienie przestrzeni dla transformacji energetycznej – Seminarium ESPON

Dominika Jędrzejczak

DOI: 10.21858/msr.56.05

Nr woluminu: 56

Wróć do wydania

Wróć do listy wydań

W listopadzie 2025 r. w Aalborg w Danii odbyło się seminarium zorganizowane przez ESPON pn. Making Space for the Renewable Energy Transition (Zapewnienie przestrzeni dla transformacji energetycznej opartej na odnawialnych źródłach energii), w którym udział wzięła przedstawicielka MBPR w Warszawie. Wydarzenie zgromadziło europejskich decydentów politycznych, przedstawicieli administracji rządowej, regionalnej i lokalnej krajów UE, a także naukowców i planistów.

MSR_56_05_Jedrzejczak

Notatka z XX Forum Operatorów Systemów i Odbiorców Energii i Paliw: Energetyka warszawska – osiągnięcia i wyzwania

Elżbieta Polak, Michał Jamróz

DOI: 10.21858/msr.56.06

Nr woluminu: 56

Wróć do wydania

Wróć do listy wydań

21 listopada 2025 r. przedstawiciele Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie uczestniczyli w dwudziestej edycji Forum Operatorów Systemów i Odbiorców Energii i Paliw pn. Energetyka warszawska – osiągnięcia i wyzwania, zorganizowanego przez Biuro Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy oraz Komisję Infrastruktury i Inwestycji Rady m.st. Warszawy. Udział w tym wydarzeniu miał na celu poszerzenie wiedzy z zakresu transformacji klimatyczno-energetycznej, w tym przede wszystkim na obszarze miasta Warszawy.

MSR_56_06_Polak_Jamroz

100 lat planowania przestrzennego w Polsce na przykładzie Warszawy Lata 1946–1961

Anna Wieczorek, Magnolia Gorzelak

DOI: 10.21858/msr.56.03

Nr woluminu: 56

Wróć do wydania

Wróć do listy wydań

Artykuł dotyczy planu krajowego, planów regionalnych oraz planów miejscowych sporządzanych na podstawie dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju. Najwięcej uwagi poświęcono planom miejscowym, ponieważ to one przesądzały o kształcie przestrzeni polskich miast. W niezbędnym zakresie odniesiono się również do innych aktów prawa, mających w latach 1946–1961 wpływ na wyznaczanie terenów pod lokalizację obiektów budowlanych. To drugi w cyklu artykułów, których celem jest przybliżenie czytelnikom przepisów dotyczących planowania przestrzennego w Polsce w latach 1928–2025. Ilustracją są plany Warszawy.

MSR_56_03_Wieczorek_Gorzelak

Archeologiczne badania wokół dawnego kasyna oficerskiego Twierdzy Modlin, w Nowym Dworze Mazowieckim

Ewelina Chołodowska-Kamińska, Katarzyna Anna Oleszek

DOI: 10.21858/msr.56.02

Nr woluminu: 56

Wróć do wydania

Wróć do listy wydań

Artykuł przedstawia wyniki badań archeologicznych prowadzonych w latach 2021–2022 na terenie Twierdzy Modlin, w związku z realizacją inwestycji pn.: Rewitalizacja i modernizacja budynku dawnego Kasyna Oficerskiego, usytuowanego przy ul. Ledóchowskiego 160 w Nowym Dworze Mazowieckim (dz. ew. nr 9, 10, obr. 3-03). W toku prac zarejestrowano m.in. pozostałości dawnej infrastruktury technicznej, stanowiącej integralną część zaplecza sanitarno-użytkowego Kasyna Oficerskiego. Odkryte relikty pozwalają na lepsze rozpoznanie otoczenia funkcjonalnego budynku kasyna oraz jego roli w strukturze urbanistycznej twierdzy. Uzyskane dane stanowią cenny materiał do dalszych badań porównawczych nad wojskowymi obiektami pomocniczymi z tego okresu.

MSR_56_02_Cholodowska-Kaminska

Życzenia Wielkanocne

Z okazji zbliżających się Świąt Wielkanocnych, składamy najserdeczniejsze życzenia: radości, nadziei i optymizmu Dyrekcja oraz Pracownicy Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie

Kartka z życzeniami wielkanocnymi

Polityka AI

Polityka dotycząca stosowania narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji obowiązująca w procesie wydawniczym periodyku naukowego „MAZOWSZE Studia Regionalne”

Niniejsza polityka została opracowana na podstawie Stanowiska i rekomendacji Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych w kwestii stosowania narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (GAI) w pisaniu prac naukowych.

Redakcja periodyku „MAZOWSZE Studia Regionalne” uznaje, że Autorem tekstów naukowych może być wyłącznie człowiek. Narzędzia sztucznej inteligencji (ang. Artificial intelligence, AI), w tym chatboty jak ChatGPT, nie mogą zostać uznane za autorów/współautorów ani cytowane jako autorzy, ponieważ nie spełniają zasadniczych kryteriów wynikających z definicji autorstwa, zwłaszcza nie mogą ponosić odpowiedzialności za rzetelność, integralność i oryginalność pracy; nie posiadają zdolności do czynności prawnych i nie mogą zarządzać prawami autorskimi; nie są w stanie stwierdzić istnienia lub braku konfliktu interesów.Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za treść przesłanego artykułu, również za wszystkie fragmenty, które powstały przy użyciu narzędzi AI, a tym samym ponoszą odpowiedzialność za wszelkie naruszenia etyki publikacyjnej.Autorzy korzystający z narzędzi AI przy pisaniu tekstów, gromadzeniu i analizie danych, tworzeniu elementów graficznych pracy są zobowiązani do uczciwego i w pełni transparentnego ujawnienia, które narzędzie AI, w jaki sposób i w jakim zakresie zostało użyte oraz jaki miało ono wpływ na daną pracę.Każde użycie narzędzi AI powinno być ujawnione w treści publikacji. Redakcja wymaga wskazania: nazwy użytego narzędzia oraz jego wersji/modelu, zakresu zastosowania (np. redakcja językowa, analiza danych) wraz z użytymi komendami (promptami) bądź krótkim opisem sposobu użycia (np. rodzaj zapytania/poleceń).Redakcja nie zezwala na wykorzystanie w artykułach obrazów tworzonych przez generatywną AI, chyba że stanowią one przedmiot badań danej pracy. Dopuszcza się wykorzystanie narzędzi AI do przygotowania pomocniczych ilustracji lub wizualizacji danych, pod warunkiem że: źródła danych są rzetelne i udokumentowane, grafiki nie naruszają praw autorskich ani licencji, materiały są oznaczone jako „wygenerowane z użyciem narzędzia AI” (jeśli dotyczy).Wszystkie artykuły nadesłane do Redakcji są wstępnie weryfikowany przez system plagiat.pl, wykrywający również wykorzystanie narzędzi AI.Dodatkowo każdy Autor jest zobowiązany do przesłania do Redakcji oświadczenia dotyczącego wykorzystania w artykule narzędzi AI. Wzór oświadczenia stanowi załącznik do niniejszej polityki.Zasady dotyczące korzystania z narzędzi AI w procesie recenzowania artykułów przesłanych Redakcji periodyku „MAZOWSZE Studia Regionalne”:Recenzenci ponoszą pełną odpowiedzialność za rzetelność, dokładność i integralność procesu recenzji. Żadna część tekstu nie może być przetworzona przez AI bez zgody Autora i bez ujawnienia tego faktu.Na każdym etapie procesu recenzowania przestrzega się zasady transparentności w zakresie wykorzystania AI, poufności oraz odpowiedzialności za treść artykułów.Artykuły oraz korespondencja dotycząca publikacji traktowane są jako dokumenty poufne. Przekazywanie ich do narzędzi AI bez zgody Autora jest niedopuszczalne.Redakcja ani Recenzenci nie mogą korzystać z narzędzi AI do oceny artykułów ani do tworzenia treści recenzji. Ocena pracy naukowej wymaga krytycznego myślenia i wnikliwej analizy, które wykraczają poza możliwości sztucznej inteligencji i mogą być realizowane wyłącznie przez człowieka.

Oświadczenie dla autora AI

Oświadczenie_dla_autora_AI_POLPobierz

error: Content is protected !!