Mazowsze Studia Regionalne SE 2025

Klastry lotnicze a bezpieczeństwo państwa i regionu

Arkadiusz Olejarz

DOI: 10.21858/msr.se.2025.02

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_02_Olejarz Pobierz

Przemysł lotniczy poszukuje innowacyjnych rozwiązań umożliwiających optymalizację kosztów oraz wymianę wiedzy. Jednym z takich rozwiązań są klastry lotnicze. Celem artykułu jest próba dowiedzenia, iż klastry lotnicze stanowią istotne narzędzie kompleksowego podejścia systemowego dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa i regionu. W ramach artykułu przestawiona została geneza tworzenia klastrów, wraz z przytoczeniem kilku definicji klastrów przemysłowych, oraz podjęta została próba zdefiniowania klastra lotniczego. Przedstawione zostały także działania polskiego rządu w ramach polityki klastrowej oraz zaprezentowana została analiza stanu realizacji polityki klastrowej w Polsce. Artykuł wskazuje również na konieczność podjęcia działań w ramach współpracy przemysłu lotniczego i rządu. Wśród działań wymagających zmian wymienia się m.in. współpracę i nadzór zarówno na poziomie krajowym, jak i samorządowym (wojewódzkim, powiatowym, gminnym). Publikacja wskazuje także obszary wymagające poprawy dla prawidłowego funkcjonowania klastrów lotniczych w Polsce. Należy podkreślić, że artykuł nie obejmuje całości problematyki związanej z tym obszarem. Autor ma jednak nadzieję, że dzięki przeprowadzonym badaniom i przedstawionemu problemowi zostaną dostrzeżone szanse i zagrożenia związane z istnieniem klastrów lotniczych dla rozwoju przemysłu lotniczego Polski oraz jej znaczenia na arenie międzynarodowej, szczególnie w kontekście powojennego potencjału ukraińskiego przemysłu lotniczego.

22. Europejski Tydzień Regionów i Miast, Bruksela 2024

Dominika Jędrzejczak

DOI: 10.21858/msr.se.2025.06

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_06_Jedrzejczak-1 Pobierz

Sprawozdanie z X Forum Korytarza Transportowego Bałtyk–Adriatyk (19–20 października 2023 r.)

Dariusz Piwowarczyk, Tomasz Stanisławski, Tomasz Wardak

DOI: 10.21858/msr.se.2025.05

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_05_Piwowarczyk_Stanislawski_Wardak Pobierz

Modernizacja Ogrodu Japońskiego w Parku Śląskim w Chorzowie – studium przypadku

Jakub Botwina, Beata Fortuna-Antoszkiewicz, Jan Łukaszkiewicz

DOI: 10.21858/msr.se.2025.04

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_04_Botwina_Fortuna-Antoszkiewicz_Lukaszkiewicz Pobierz

Obszar, na którym powstał Chorzowski Park Kultury i Wypoczynku w dużej mierze stanowiły zdegradowane tereny pogórnicze, hałdy, składowiska odpadów, zapadliska oraz bagna. W 1950 r. z inicjatywy gen. Jerzego Ziętka, wojewody śląskiego, podjęto decyzję o budowie na granicy Katowic, Chorzowa i Siemianowic, jednego z największych parków miejskich w Europie. Projekt zlecono profesorowi Władysławowi Niemirskiemu z warszawskiej – ursynowskiej szkoły architektury krajobrazu w SGGW, a prace realizacyjne rozpoczęto w 1951 r. i trwały one bez mała 20 lat, do 1968 r. Oferta programowa parku zakładała duże bogactwo funkcji rekreacyjnych oraz przyrodniczych, co czyniło tę realizację unikatową w skali nie tylko Polski, ale całej Europy. Wśród wielu atrakcji wyróżniały się Wesołe Miasteczko, ogród zoologiczny, planetarium, rozbudowany układ wodny oraz część leśna. O nowoczesności parku świadczyć może również zróżnicowanie wewnętrznego układu komunikacyjnego z szeroką promenadą spacerową, licznymi ścieżkami dla pieszych i rowerzystów, a także kolejką wąskotorową i kolejką linową pozwalającą dotrzeć w najdalsze zakątki tego blisko 600 ha terenu. Wzdłuż głównej osi parku zaprojektowano sekwencję ogrodów tematycznych, z których tylko część doczekała się realizacji. Najważniejsze z nich, zaprojektowane przez prof. Edwarda Bartmana, to ogród różany oraz ogród japoński – zrealizowany tylko częściowo. W ramach współpracy pomiędzy KAK (Katedrą Architektury Krajobrazu, SGGW) i Parkiem Śląskim w latach 2014–2016 wykonano inwentaryzację przyrodniczą oraz szereg analiz przedprojektowych terenu. W kolejnym etapie opracowana została koncepcja modernizacji Ogrodu Japońskiego oraz projekt budowlany wraz z pozwoleniem na budowę. Prace nad dokumentacją wykonawczą zakończono jesienią 2016 r. Projekt doczekał się realizacji i w lipcu 2021 r. park został oddany do użytkowania. W 2023 r. zwyciężył w głosowaniu internautów w kategorii „Przestrzeń publiczna” w Plebiscycie Polska Architektura 2022. W artykule przedstawiono najważniejsze wyniki przeprowadzonych analiz przestrzennych, program, założenia oraz metodę, wybrane rozwiązania projektowe związane z projektem i realizacją Ogrodu Japońskiego w WPKiW w Chorzowie.

Złote glony (algi-zabójcy) jako zagrożenie dla gospodarki i przyrody Polski

Adam Kapler

DOI: 10.21858/msr.se.2025.03

Nr woluminu: SE.2025

MSR_SE_2025_03_Kapler Pobierz

Bezprecedensowy zakwit „złotych alg” Prymnesium parvum w Odrze w 2022 r. był najgorszą klęską ekologiczną w Polsce i Niemczech od dekad. W 2023 r. udało się powstrzymać przenikanie „glonów-zabójców” z Kanału Gliwickiego, jak również zbiorników Czernica i Januszkowice do głównego nurtu Odry. Artykuł przedstawia aktualny stan wiedzy o tej katastrofie oraz wnioski z przeprowadzonych w Polsce, pionierskich testów metod wygaszania zakwitów w wodach płynących. Ponadto w niniejszej pracy zebrano i przedstawiono zagraniczne sposoby zwalczania „złotych alg” w stawach rybnych, na obszarach cennych dla przyrody, żeglarstwa i wędkarstwa, jak również restytucji fauny (w tym małży skójkowatych, istotnych tak dla gospodarki, jak dla ochrony przyrody) po masowym zakwicie P. parvum.