Mazowsze Studia Regionalne 2026/58

MSR_58_07_Delnicki_Kawka_Niedzielak_Pankowska_Poniewierska_Pysk_Zyskowska

Spotkanie Użytkowników QGIS organizowane przez Stowarzyszenie QGIS Polska jest cyklicznym ogólnopolskim wydarzeniem poświęconym wykorzystaniu otwartego oprogramowania QGIS oraz nowoczesnych technologii geoinformacyjnych. Konferencja stanowi platformę prezentacji dobrych praktyk i wymiany wiedzy pomiędzy użytkownikami systemów informacji przestrzennej (GIS), przedstawicielami administracji publicznej, środowiska naukowego oraz sektora prywatnego z branży geoinformatycznej. W dniach 23–25 czerwca 2026 r. na Politechnice Łódzkiej odbyła się V edycja Spotkania Użytkowników QGIS, w którym udział wzięło ponad 500 uczestników z całej Polski. Przedstawiciele Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie uczestniczyli w sesjach konferencyjnych i warsztatach podczas pierwszych dwóch dni wydarzenia.

Przeciwdziałanie ubóstwu transportowemu w Brukseli i Belgii – wizyta studyjna w ramach instrumentu TAIEX

Maciej Sulmicki

Nr woluminu: 58

W kwietniu 2026 r. przedstawiciele pięciu polskich województw wzięli udział w wizycie studyjnej w Brukseli w ramach unijnego instrumentu TAIEX 1. Instrument ten ma na celu umożliwienie wymiany doświadczeń, w szczególności w zakresie praktycznych aspektów wdrażania i stosowania unijnego prawodawstwa. Kwietniowa wizyta miała na celu identyfikację efektywnych rozwiązań w zakresie zwalczania ubóstwa transportowego, w tym pod kątem wykorzystania środków Społecznego Funduszu Klimatycznego, na przykładzie dotychczasowych osiągnięć i planów administracji Brukseli i Belgii.W wizycie uczestniczyli przedstawiciele województw mazowieckiego, łódzkiego, zachodniopomorskiego, lubelskiego i pomorskiego. Gospodarzem było miasto Bruksela. Omawiano różne etapy działania w zakresie poprawy mobilności i przeciwdziałania ubóstwu transportowemu: od diagnozy, przez dotychczas podejmowane czynności, po plany na przyszłość.

MSR_58_06_Sulmicki

Konferencja Miasto w ruchu – Ruch w mieście

Agata Kucharska, Dariusz Piwowarczyk, Marcin Rojek

Nr woluminu: 58

MSR_58_05_Kucharska_Piwowarczyk_Rojek

W dniach 20–22 kwietnia 2026 r. przedstawiciele Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego w Warszawie wzięli udział w międzynarodowej konferencji naukowej Miasto w ruchu – Ruch w mieście poświęconej zagadnieniom zrównoważonego rozwoju miast, planowania transportu, dostępności przestrzeni oraz społecznych aspektów mobilności.

Miejski obszar funkcjonalny Siedlec – procesy suburbanizacji w latach 2016–2023 w świetle polityki przestrzennej gmin

Agata Kucharska

DOI: 10.21858/msr.58.04

Nr woluminu: 58

W artykule przeanalizowano zmiany demograficzne i przemiany przestrzenne w latach 2016–2023 w miejskim obszarze funkcjonalnym Siedlec, odniesione do prowadzonej przez samorządy lokalne polityki przestrzennej, wyrażonej w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin. Przedmiotowe badanie pozwoliło na pozyskanie informacji na temat skali i intensywności procesów suburbanizacji, określonych na podstawie zmian użytkowania gruntów (w zakresie terenów zajętych pod zabudowę mieszkaniową i mieszkaniowo-usługową) oraz wydanych pozwoleń na budowę, uzupełnionych wskaźnikami statystycznymi dotyczącymi natężenia budownictwa mieszkaniowego. Ponadto oszacowano przyrost powierzchni zurbanizowanych przeznaczonych na cele mieszkaniowe do roku 2030, z uwzględnieniem prognoz demograficznych GUS i zachodzących przemian demograficznych i przestrzennych na analizowanym obszarze w ośmioletnim okresie badawczym. Przeprowadzona analiza posłużyła do sformułowania rekomendacji dla gmin tworzących miejski obszar funkcjonalny Siedlec, w celu ukierunkowania ich polityki przestrzennej na kształtowanie spójnej, dopełniającej się na poziomie funkcjonalnym, przestrzeni.

MSR_58_04_Kucharska

Infrastruktura społeczna w województwie mazowieckim – diagnoza infrastruktury społecznej na rzecz ochrony zdrowia

Małgorzata Dąbrowska

DOI: 10.21858/msr.58.03

Nr woluminu: 58

Infrastruktura społeczna stanowi jeden z kluczowych filarów rozwoju społeczno-gospodarczego, determinując jakość życia ludności, poziom bezpieczeństwa socjalnego oraz dostęp do podstawowych usług publicznych. Szczególne znaczenie w tym zakresie ma infrastruktura ochrony zdrowia, której sprawność organizacyjna, dostępność przestrzenna oraz zasoby kadrowe wpływają pośrednio na stan zdrowia społeczeństwa, długość życia oraz zdolność systemu do reagowania na sytuacje kryzysowe. W warunkach postępujących procesów demograficznych, takich jak starzenie się ludności, urbanizacja czy depopulacja obszarów peryferyjnych, zagadnienie równomiernego rozmieszczenia i adekwatnego rozwoju infrastruktury zdrowotnej nabiera szczególnego znaczenia.Celem niniejszego artykułu jest diagnoza stanu infrastruktury społecznej na rzecz ochrony zdrowia w województwie mazowieckim, ze szczególnym uwzględnieniem dostępności placówek ochrony zdrowia, zasobów kadrowych, infrastruktury aptecznej oraz opieki długoterminowej. Opracowanie zmierza do identyfikacji przestrzennych dysproporcji w dostępie do świadczeń zdrowotnych oraz wskazania kluczowych wyzwań dla dalszego rozwoju regionalnej infrastruktury zdrowotnej w kontekście krajowych i europejskich uwarunkowań systemowych.

MSR_58_03_Dabrowska-1

Harmonizacja zbiorów danych o zagospodarowaniu przestrzennym Rejestr Urbanistyczny – między repozytorium aktów planowania przestrzennego a węzłem danych referencyjnych

Beata Stelmach-Fita

DOI: 10.21858/msr.58.02

Nr woluminu: 58

Implementacja dyrektywy INSPIRE w zakresie tematu „zagospodarowanie przestrzenne” należy do najbardziej złożonych zagadnień harmonizacji danych przestrzennych. Szczególne znaczenie ma tu specyfikacja INSPIRE Land Use, w tym rozróżnienie między Existing Land Use i Planned Land Use, klasyfikacja HILUCS oraz HSRCL jako punkt odniesienia dla porządkowania danych o ograniczeniach wynikających z prawa publicznego.Celem artykułu jest ocena, czy Rejestr Urbanistyczny może wspierać harmonizację i interoperacyjność danych wykorzystywanych przy sporządzaniu planu ogólnego gminy (POG), zwłaszcza w zakresie zbiorów danych, istniejącego i planowanego zagospodarowania przestrzennego oraz ograniczeń wynikających z przepisów odrębnych. Analizie poddano relacje między częścią regulacyjną planu ogólnego, jego uzasadnieniem, zbiorami danych tworzonymi dla aktów planowania przestrzennego oraz funkcjami Rejestru Urbanistycznego.W artykule wykazano, że dane o ograniczeniach wynikających z przepisów odrębnych są lokowane przede wszystkim w uzasadnieniu POG, które pełni funkcję informacyjno-dowodową, lecz nie jest aktem prawa miejscowego. Jednocześnie wskazano, że problem harmonizacji dotyczy również danych o stanie istniejącym, w tym możliwości wykorzystania Ewidencji Gruntów i Budynków jako podstawy opracowania zbiorów Existing Land Use po odpowiednim mapowaniu do klasyfikacji HILUCS.Wyniki analizy wskazują na potrzebę rozwijania Rejestru Urbanistycznego jako węzła danych umożliwiającego powiązanie danych tworzonych dla POG i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ze zbiorami referencyjnymi, porównywanie istniejącego i planowanego użytkowania terenu oraz identyfikację danych o ograniczeniach wynikających z przepisów odrębnych.

MSR_58_02_Stelmach-Fita

Zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w latach 2023–2026 i ich wpływ na planowanie przestrzenne w gminach

Natalia Golon, Magdalena Mierzejewska, Paulina Szymanik

DOI: 10.21858/msr.58.01

Nr woluminu: 58

MSR_58_01_Golon_Mierzejewska_Szymanik

W artykule podjęto temat nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wprowadza szereg istotnych zmian w systemie planowania przestrzennego w Polsce, mających na celu uproszczenie, ujednolicenie i przyspieszenie procedur planistycznych, szczególnie na poziomie gmin. Powyższemu mają służyć nowe narzędzia regulowane ustawowo, takie jak plan ogólny, zintegrowany plan inwestycyjny czy Rejestr Urbanistyczny. Artykuł uwzględnia również przepisy, których dotychczasowa forma uległa modyfikacji wyłącznie częściowo. Należy jednak zaznaczyć, że przeprowadzona analiza opiera się obecnie jedynie na oczekiwaniach dotyczących potencjalnych korzyści, jakie konkretne rozwiązanie może przynieść, ponieważ obowiązujące regulacje nie zostały jeszcze w pełni wdrożone, a ich wzajemne zależności sprawdzone w praktyce. Głównym źródłem informacji wykorzystywanych w artykule jest ustawa i inne publikacje omawiające wprowadzone zmiany.