Marta Kuc-Czerep
DOI: 10.21858/msr.56.01
Nr woluminu: 56
W niniejszym artykule podjęte zostało zagadnienie związane z wprowadzeniem numeracji porządkowej działek na obszarze warszawskiej aglomeracji miejskiej w 1784 r. Z inicjatywą przeprowadzenia tego przedsięwzięcia wystąpiła powołana przez króla Stanisława Augusta Komisja Lokacyjna, której zadaniem było oszacowanie kosztów i zebranie odpowiednich funduszy na przygotowanie koszar dla Gwardii Pieszej Koronnej, Gwardii Konnej Koronnej, Gwardii Pieszej Litewskiej oraz Artylerii Koronnej. Zadanie nadania numeracji działkom wykonała Komisja Brukowa działająca pod kierunkiem Michała Jerzego Mniszcha marszałka wielkiego koronnego. W efekcie w 1784 r. powstała rękopiśmienna taryfa tzw. podatku łokciowego, w druku zaś ukazała się taryfa składki na koszary. Decyzja o nadaniu numerów porządkowych działkom w Warszawie wpisała się w nurt działań związanych z porządkowaniem przestrzeni miejskiej podejmowanych w krajach oświeceniowej Europy. To rozwiązanie służyło z jednej strony zwiększeniu kontroli nad mieszkańcami miast, miało ułatwić pobór podatków i werbunek do wojska. Z drugiej strony zapewniało lepszą orientację w przestrzeni miasta, co było istotne z punktu widzenia prowadzenia działalności handlowej i funkcjonowania rynku nieruchomości.